Modyfikacja DLC – "Diamentowa" powłoka zegarka

Tagi: Technologie i pojęcia | Klasyczne | Smart

5.12.2025 | 6 MIN

PVD, Ion Plating, złocenie, DLC... Istnieje wiele „powłok”, w które można ubrać zarówno smartwatche, jak i klasyczne zegarki. Dziś przyjrzymy się luksusowemu wykończeniu DLC – jakie są jego największe zalety?

Zapoznanie się z żargonem entuzjastów zegarków wymaga czasem sporo nauki. Obróbka DLC – Diamond Like Carbon - to obróbka dowolnego materiału metalowego poprzez nałożenie cienkiej warstwy na bazie węgla, której twardość jest zbliżona do diamentu. DLC jest najczęściej używane do zmiany koloru danego materiału, ale ma wiele innych zalet:

• DLC jest antykorozyjne i antyalergiczne,
• jest odporne na ścieranie,
• utwardza materiał.

Diamond like Carbon (lub DLC) została odkryta przez przypadek. Kiedy naukowcy Aisenberg i Chabot przez wiele lat badali możliwości syntezy diamentu w fazie gazowej, podczas eksperymentów przypadkowo powstała cienka, niezwykle mocna warstwa węgla. Stało się to w 1971 roku, ponad 20 lat po rozpoczęciu badań w 1950 roku. Później warstwa ta otrzymała nazwę DLC.

Zegarki z powłoką DLC

Obróbka DLC jest stosowana do zegarków wykonanych z materiałów metalicznych w zakresie mikrometrów (zwykle od 2 do 4 µm... jeśli nie możesz sobie wyobrazić, ludzki włos ma około 50-70 µm). W przeciwieństwie do innych wykończeń, DLC jest wykonywane tylko w odcieniach czerni lub szarości. Jest to w zasadzie logiczne, ponieważ podstawowym elementem jest węgiel. Warstwa ta jest naprawdę cienka, więc nie zauważysz żadnej różnicy w grubości koperty na zegarku.

Zegarki z tą obróbką są wtedy lepiej chronione przed ścieraniem, a także mają pożądany odcień koloru. Jednak to oczywiście czyni je droższymi (tj. ten sam model z obróbką i bez niej nigdy nie będzie miał tej samej ceny).

Ponadto, DLC działa również dobrze jako ochrona przed alergiami na metal. Nawet stal chirurgiczna nie jest w 100% antyalergiczna, ponieważ zawiera stosunkowo wysoki procent zdradzieckiego niklu (na który wrażliwa jest pewna część populacji). Jeśli jednak zegarek jest pokryty powłoką DLC, powinien być w 100% antyalergiczny.

21.8.2024
Materiały używane do produkcji kopert zegarków

To wykończenie dobrze sprawdza się także w kontakcie z wodą. Nie, żebym badał poziom morza z zegarkami z powłoką DLC, ale wiele źródeł zgadza się co do świetnych właściwości antykorozyjnych.

Smartwatch Garmin Fenix 7X z powłoką DLC

Ostatnią ważną zaletą powłoki DLC jest utwardzenie samego materiału bazowego. Zdecydowanie należy wziąć ten fakt pod uwagę przy wyborze inteligentnego i outdoorowego zegarka, który ma być narażony na działanie żywiołów i trudnych sytuacji. Ale nawet jeśli po prostu uderzysz zwykłym zegarkiem z DLC o futrynę, docenisz tę powłokę.

Jak nakładana jest powłoka DLC?

Nakładanie DLC jest procesem wieloetapowym i wymaga kilku kroków:

wstępnego czyszczenia, utrwalania i umieszczenia w komorze próżniowej

Najpierw powierzchnia musi zostać wstępnie oczyszczona, aby zmniejszyć ryzyko uszkodzenia materiału bazowego. Następnie części (np. koperta zegarka) są umieszczane na urządzeniu, które może poruszać się w jednym, dwóch lub trzech kierunkach. Na tym urządzeniu część trafia do komory próżniowej.

Podgrzewanie i jonizacja

Gdy tylko komora zostanie doprowadzona do próżni, rozpoczyna się niskotemperaturowe podgrzewanie wstępne. Następnie na produkt nakładana jest warstwa jonów (argonu) w celu głębokiego oczyszczenia powierzchni i usunięcia mikrotlenków oraz wszelkich zanieczyszczeń. Po oczyszczeniu materiał jest również w stanie lepiej przylegać do innych powłok.

Zastosowanie obróbki DLC w praktyce. Zdjęcie pochodzi z northeastcoating.com

Aplikowanie PVD

Pierwszym krokiem do nałożenia powłoki DLC jest nałożenie warstwy bazowej (przy użyciu procesu PVD). Warstwa ta jest gęsta, przyczepna i ma gładką powierzchnię.

Powłoki te są zwykle nakładane w kilku warstwach z różnych materiałów. Warstwy bazowe składają się na przykład z powłok chromowych, krzemowych lub wolframowych.

Aplikowanie DLC

Gdy powłoka podłoża osiągnie odpowiednią grubość, rozpoczyna się proces nakładania gładkiej warstwy wodorowej folii DLC. Na właściwości warstwy można dodatkowo wpływać poprzez kontrolowanie ilości węgla, pierwiastków stopowych (dodatków do materiału) lub warstw powłoki (pojedynczej, wielowarstwowej lub naprzemiennej).

Chłodzenie

Po tych wszystkich etapach następuje chłodzenie powietrzem.

Rezultat wygląda wtedy naprawdę dobrze

Czy wykończenie DLC jest naprawdę odporne na zarysowania?

W Internecie można przeczytać różne opinie na ten temat. Wiele z nich jest prawdziwych, ale tutaj prawda jest trochę inna. Często mówi się, że wykończenie DLC jest odporne na zużycie i zarysowania. Biorąc pod uwagę moje własne testy zegarka outdoorowego Garmin Fenix 7X, muszę powiedzieć, że powłoka DLC może być odporna na zużycie, ale zdecydowanie nie jest odporna na zarysowania.

Rok użytkowania smartwatcha pozostawił kilka rys na lunecie.

Muszę jednak przyznać, że na poprzednich (testowanych przeze mnie) smartwatchach bez DLC, upływ czasu zbierał swoje żniwo znacznie wcześniej i bardziej znacząco. Dlatego też, moim zdaniem, DLC zdecydowanie ma sens.

PVD jako samodzielna modyfikacja

O ile wykończenie DLC jest związane z procesem PVD (jedna z warstw DLC), to z PVD możemy spotkać się także jako z osobnym, finalnym wykończeniem.

Skrót PVD pochodzi od angielskiego terminu Physical Vapour Deposition, czyli fizycznego osadzania z fazy gazowej.

Proces ten polega na odparowywaniu mikrocząsteczek substancji stałej w próżni, które są następnie przenoszone pod ciśnieniem na powlekany materiał. Na przykład na kopertę zegarka, gdzie tworzą cienką, ale mocną i trwałą warstwę.

Powlekanie PVD odbywa się w kontrolowanej atmosferze, w której metal (np. tytan) jest przekształcany w stan gazowy. Poprzez dodanie gazu reakcyjnego (np. azotu), cienka i przyczepna powłoka (np. azotek tytanu) jest nakładana na powlekaną powierzchnię (najczęściej stal 316L).

Zostało to opisane bardziej szczegółowo przez kolegę w artykule poświęconym tej obróbce:

Czy lepsze jest PVD czy DLC?

Zarówno powłoki PVD, jak i DLC są stosowane w tym samym celu – do ochrony przed zarysowaniami, a także ze względu na możliwość wykończenia w kolorze. Ponieważ jednak powłoka DLC wykonana jest głównie z węgla, ma ona mocniejszą strukturę niż PVD, a zatem lepiej chroni zegarek przed zarysowaniami. Ze względu na swoją wytrzymałość nie może być ona jednak nakładana na bardziej miękkie metale (takie jak srebro lub złoto), ponieważ powłoka może zniekształcić strukturę materiału, na który jest nakładana.

Hamilton z powłoką PVD. Nie do odróżnienia na pierwszy rzut oka, prawda?

Dokonując wyboru pomiędzy powłoką PVD lub DLC, zastanowiłbym się nad tym, w jaki sposób zegarek będzie używany i z jaką częstotliwością. W przypadku zegarka outdoorowego lub zegarka, który nosi się codziennie, wybrałbym wykończenie DLC, które jest mocniejsze i lepiej chroni zegarek. W przypadku bardziej eleganckiego zegarka do miasta, który będzie przeplatany innymi elementami, nie bałbym się wybrać PVD, który ma również więcej opcji kolorystycznych.

Cena również odgrywa tu rolę – można śmiało powiedzieć, że DLC prawie zawsze kosztuje więcej niż PVD.

Podsumowanie

Wykończenie DLC zdecydowanie nadaje się zarówno do klasycznych zegarków, jak i smartwatchy i ma wiele zalet. Najważniejszą zaletą jest 100% antyalergiczność, ponieważ pozwala nawet osobom wrażliwym na nikiel nosić stalowe zegarki. Do tego dochodzi wysoka odporność na korozję i ścieranie.

Niestety trzeba liczyć się z tym, że zegarki z DLC mogą kosztować nawet o 20% więcej niż modele bez tej powłoki.

Czy masz zegarek z powłoką DLC? Chętnie poznamy Twoje doświadczenia w komentarzach.