Jak wybrać rotomat do zegarków?

Tagi: Przewodnik wyboru | Klasyczne

31.12.2025 | 5 MIN

Rozważasz rotomat do zegarków? Zebraliśmy wszystko, co trzeba wiedzieć. Czy w ogóle go potrzebujesz, co wziąć pod uwagę przed zakupem, jak wybrać rotomat i jak go ustawić.

Czym jest rotomat do zegarków (watch winder)?

Rotomat to praktyczne urządzenie, które utrzymuje w ruchu zegarki mechaniczne z automatycznym naciągiem, żeby się nie zatrzymywały, nawet gdy akurat ich nie nosisz. Innymi słowy — rotomat symuluje ruch nadgarstka, który podczas noszenia naturalnie obraca rotor mechanizmu i dzięki temu naciąga sprężynę (napędową).

Rotomat ma sens tylko w przypadku zegarków mechanicznych z automatycznym naciągiem zegarków automatycznych. Do zegarków mechanicznych wyłącznie z ręcznym naciągiem lub kwarcowych (bateryjnych) jest całkowicie zbędny. Rotomat też raczej Ci się nie przyda, jeśli nosisz tylko jeden zegarek, bo wystarczy samo noszenie.

Rotomat ma zwykle formę pudełka z jedną lub kilkoma poduszkami/pozycjami, na które odkłada się zegarki. Mechanizm obraca zegarkiem, co wprawia w ruch rotor i dzięki temu zegarki są nakręcane.

Dla kogo rotomat będzie odpowiedni?

Dla osób zegarków mechanicznych z automatycznym naciągiem, które często odkłada je na dłużej i przy ponownym założeniu nie chce za każdym razem ustawiać godziny i daty. Jeśli masz kilka zegarków i je regularnie zmieniasz, rotomat może się przydać.

Z kolei zwykle nie doceni go ktoś, kto ma jeden zegarek i regularnie go nosi. Być może należysz też do tych, którzy wprawdzie mają urozmaiconą kolekcję, ale ustawianie zegarka wcale im nie przeszkadza. Wtedy rotomat może Ci się nigdy nie przydać — i to też jest w porządku.

Największą korzyść rotomat daje posiadaczom automatów z bardziej złożonymi kalendarzami, które trudno ustawić. Na przykład modele z kalendarzem rocznym, fazami Księżyca, a nawet wiecznym kalendarzem. Takie zegarki często wymagają skomplikowanej procedury ustawiania, a błąd może je nawet uszkodzić. Dlatego warto utrzymywać je w ruchu.

Dotyczy to także zegarków vintage, np. z datownikiem bez szybkiej zmiany daty (quicksetu). Ustawienie daty może wtedy zająć więcej czasu, a rotomat pozwoli tego uniknąć.

Jakie są zalety rotomatu?

Wygoda. Zdecydowanie na pierwszym miejscu.

Odpada konieczność ustawiania skomplikowanych funkcji kalendarza.

Estetyka. Rotomat to w gruncie rzeczy witryna na Twoje zegarki, w której można je efektownie prezentować — także w ruchu. Czy to w domu, w salonie, czy w biurze. Podobnie jak pudełko na zegarki, Rotomat może być przemyślaną dekoracją wnętrza, nie tylko praktycznym akcesorium.

W przypadku zegarków vintage, które nie miały jeszcze syntetycznych smarów, lepiej, gdy nie stoją miesiącami w jednej pozycji, ale mechanizm od czasu do czasu się porusza.

Jakie są wady rotomatu?

Często podnosi się argument, że ciągłe nakręcanie może szybciej zużywać mechanizm.

Zegarki są projektowane z założeniem, że będą noszone, a więc w ruchu. Jeśli rotomat jest prawidłowo ustawiony, regularne utrzymywanie mechanizmu w pracy mu nie zaszkodzi. Oczywiście może skrócić odstęp między serwisami.

Jeśli więc rozważasz włożenie do rotomatu zegarka, którego i tak nie zamierzasz nosić nawet okazjonalnie i który miałby latami tylko obracać się w urządzeniu, lepiej zostawić go w spokoju, raz na jakiś czas go rozruszać i oczywiście zapewnić regularny serwis.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze

1. Liczba pozycji w rotomacie. Warto przed zakupem zastanowić się, czy potrzebujesz rotomatu tylko na jeden zegarek, czy na kilka. Oczywiście, zaczynając od modelu jednopozycyjnego, zawsze można dokupić kolejny.
2. Kierunek obrotu. Rotomat powinien mieć najlepiej możliwość pracy w lewo, w prawo i dwukierunkowo. To, który tryb jest odpowiedni dla Twojego zegarka, zależy od konkretnego mechanizmu.
3. Liczba obrotów na dobę (TPD). Każdy mechanizm potrzebuje innej liczby obrotów, aby prawidłowo naciągać sprężynę. Dobre rotomaty pozwalają tę wartość regulować.
4. Rodzaj zasilania. Rotomaty zwykle można zasilać z sieci elektrycznej. Jeśli jednak wiesz, że urządzenie będzie stało tam, gdzie nie podłączysz go do gniazdka, wybierz model zasilany również bateriami. Wiele rotomatów oferuje oba rozwiązania.
5. Materiały. Im lepsze materiały, tym oczywiście lepiej. Nie tylko wygląda to lepiej — solidniejszy rotomat jest stabilniejszy i często lepiej chroni zegarki przed kurzem i zabrudzeniami.
6. Wielkość zegarka. Duże zegarki, zwłaszcza wysokie („grube”) i ciężkie (powyżej ok. 140 g), mogą nie zmieścić się w każdym rotomacie. Dotyczy to szczególnie tańszych, plastikowych modeli, w których jest mniej miejsca, są mniej stabilne i często mają słabszy silniczek. Odwrotnie bywa z małymi zegarkami, np. damskimi — mogą być z kolei zbyt małe na poduszkę. Dlatego warto wybierać rotomat z regulowanymi uchwytami/poduszkami albo wcześniej to sprawdzić.
7. Poziom hałasu. Niestety wielu producentów nie podaje poziomu hałasu, ale znów — im lepszy rotomat, tym lepiej wyciszony. Modele premium oferują też ustawienie czasu pracy, tzn. przerwy w naciągu, np. w nocy.

W dobrych rotomatach można regulować wielkość poduszek, aby zegarek siedział idealnie.

Jak ustawić rotomat?

Warto pamiętać, że rotomat powinien jedynie utrzymywać zegarek w ruchu, a nie stale nakręcać do oporu. Choć w automatach nie grozi zerwanie sprężyny, nie jest też wskazane, by były nieustannie maksymalnie naładowane.

Ustaw tak, żeby zegarek był tylko podtrzymywany w pracy, a naciąg odbywał się cyklicznie, z przerwami.

1. Ustaw właściwą liczbę obrotów na dobę (TPD)*. W różnych mechanizmach wartość ta bywa różna. Najczęściej w typowych modelach trzywskazówkowych spotyka się ok. 650–800 obrotów na dobę. W bardziej skomplikowanych mechanizmach zwykle potrzeba więcej.
2. Wybierz kierunek obrotu. Dobrze wiedzieć, w jakim kierunku rotor naciąga sprężynę w Twoim zegarku. Zgodnie z ruchem wskazówek, przeciwnie i dwukierunkowo. W większości mechanizmów łatwo to sprawdzić w internecie lub bezpośrednio u producenta.
3. Jeśli rotomat na to pozwala, wybierz naciąg cykliczny, z przerwami. Zegarek będzie się obracał np. 1 minutę, po czym ma 3–4 minuty pauzy. Bardziej rozbudowane rotomaty oferują także tryb nocny, w którym naciąg jest wstrzymany. Zegarek może wówczas lepiej „odpocząć”.

Np. mechanizmy Seiko klas 4R i 6R mają naciąg dwukierunkowy, a zalecana wartość TPD to ok. 650. To samo dotyczy mechanizmów typu ETA 2824 i jej wariantów, w tym Powermatic 80. A także mechanizmów Sellita SW200, SW300 i ich odmian.

To samo dotyczy japońskich mechanizmów Miyota z serii 8 i 9, które zwykle mają naciąg jednokierunkowy w kierunku ruchu wskazówek, a zalecany zakres to 650–800 TPD.

Jeśli nie masz pewności, naciąg dwukierunkowy i wartość ok. 650–800 TPD są bezpieczne dla większości mechanizmów, niezależnie od kierunku naciągu.

Przy wyborze ważny jest także materiał. Nie tylko ze względu na ogólną stabilność, ale i walory estetyczne.

Może Cię też zainteresować:

3.7.2025
O marce Wolf + 3 powody, dla których warto przechowywać zegarki w pudełku lub rotomacie?